Welkom bij de nieuwsbrief van het Overlegorgaan Fysieke Leefomgeving (OFL). Sinds het verschijnen van de vorige nieuwsbrief is er weer een hele hoop gebeurd. Zo vond op vrijdag 31 oktober de jaarlijkse OFL-conferentie plaats. We hadden dit jaar een toepasselijk thema gekozen: ‘Samenwerken in de fysieke leefomgeving – van crisis naar kans’. Het was een mooie ochtend met diverse inspirerende bijdragen. Ik had dit jaar de eer om een van de dagvoorzitters te zijn en in gesprek te gaan met de sprekers.
Daarnaast hadden we deze zomer ons eerste ledenbezoek als OFL-secretariaat: we gingen op bezoek bij Energie Samen. Dat was een mooi en leerzaam bezoek. Het doel van zo’n bezoek is om onze leden beter te leren kennen en hen tegelijkertijd te vertellen wat wij als OFL doen. We zullen dit vanaf nu twee keer per jaar organiseren.
Ook liepen alle OFL-projecten gewoon door, en gebeurde er weer een hele hoop. Daarover lees je verderop in deze nieuwsbrief meer. Daarnaast is het OFL betrokken bij twee nieuwe verkenningen. We zijn gevraagd om te onderzoeken hoe het participatieproces rondom radioactief afval eruit zou kunnen zien. Ook heeft de minister van Infrastructuur en Waterstaat ons gevraagd een verkenning te doen naar het oprichten van een IenW-brede weerbaarheidstafel.
Dit is alweer de laatste nieuwsbrief van 2025. Het is een prachtig jaar geweest, waarin we aan veel mooie projecten hebben mogen werken. In het nieuwe jaar, 2026, gaan we daar natuurlijk mee door, samen met al onze leden.
Veel leesplezier,
Ineke den Heijer
Plaatsvervangend algemeen secretaris en manager OFL
Inhoud
OFL-brede ontwikkelingen
Hoogtepunten van de OFL-conferentie
.png)
De tiende editie van de jaarlijkse conferentie met als thema ‘Samenwerken in de fysieke leefomgeving - van crisis naar kans, is inmiddels achter de rug. We delen graag de inhoudelijke hoogtepunten en inzichten die de sprekers en workshops hebben opgeleverd. Een uitgebreider verslag is te vinden op onze website, net als een fotoalbum.
Secretariaat bezoekt OFL-lid Energie Samen
.png)
Op vrijdag 18 juli was het OFL-secretariaat op bezoek in Bussum bij OFL-lid Energie Samen en één van de bij hen aangesloten energiecoöperaties Wattnu. Energie Samen is de koepel- en belangenorganisatie van energiecoöperaties en collectieve energie-initiatieven in Nederland. Zij staan nadrukkelijk voor lokale duurzame energie én voor gemeenschap. Een mooie manier om elkaar beter te leren kennen en elkaar vanaf nu makkelijker te kunnen vinden. Meer over het bezoek lees je hier.
Onze voorzitters in vogelvlucht
De overleggen, projecten en verkenningen van het OFL vinden plaats onder leiding van onze onafhankelijke voorzitters. Zij hebben geen belang bij een bepaalde uitkomst en waarborgen een neutraal voorzitterschap. Daarnaast brengen zij veel bestuurlijke ervaring en kennis van maatschappelijke verhoudingen met zich mee. De voorzitters zijn benoemd door de Minister van Infrastructuur en Waterstaat, op basis van de Wet overleg Fysieke Leefomgeving
Om de OFL-voorzitters beter te leren kennen, gingen wij met hen in gesprek. We vroegen onder meer waar zij de nadruk op leggen in hun voorzitterschap en welke belangrijke lessen uit hun loopbaan zij meenemen in hun huidige rol. Dat leverde inspirerende en verrassende antwoorden op. Hun antwoorden op deze en andere vragen lees je in de voorzittersrubriek.
Projectontwikkelingen
OFL-verkenning naar Weerbaarheidstafel onder leiding van Christophe van der Maat
.jpg)
Nederland moet sneller en beter voorbereid zijn op moderne dreigingen, zoals militaire en hybride aanvallen. Voor betrokken sectoren is een gestructureerd gesprek over deze opgave nodig. Minister Tieman (IenW) heeft daarom het Overlegorgaan Fysieke Leefomgeving (OFL) gevraagd een verkenning te starten naar het opzetten van een Weerbaarheidstafel waarin deze partijen bij elkaar komen. De uitvoering van de verkenning is in handen van OFL-voorzitter Christophe van der Maat.
De verkenning loopt tot eind 2025 waarna begin 2026 een overlegtafel van start zou kunnen gaan, ook onder voorzitterschap van Christophe van der Maat.
Inrichting participatie rondom eindberging radioactief afval
.png)
Het OFL werkt aan een voorstel voor hoe het participatieproces rondom de locatie en de wijze van eindberging van radioactief afval vormgegeven kan worden.
In het kader van deze verkenning spreekt het OFL-secretariaat met een paar stakeholders rondom de berging van radioactief afval. Zo bezocht ze op maandag 22 september het COVRA, in Nieuwdorp. Dit is de plek waar radioactief afval op dit moment veilig is opgeborgen. We zijn in gesprek gegaan over het belang van participatie, diverse perspectieven die er nodig zijn en lessen die wij van andere landen kunnen leren. Dit bezoek was de aftrap van de verkenning over de participatie rondom de eindberging van radioactief afval.
OFL-leden in gesprek met deltacommissaris Co Verdaas
.png)
OFL-leden gingen op dinsdag 7 oktober in gesprek met Deltacommissaris Co Verdaas over maatschappelijke betrokkenheid bij het Deltaprogramma. Het was een constructief gesprek waarin uiteenlopende perspectieven een plek hadden. Bijvoorbeeld klimaat, infrastructuur, bouw, erfgoed, landbouw en economie, zo is er gesproken over het verbinden van verhalen uit het verleden met wat er nodig is voor de toekomst.
OFL-rapport Nationale Dialoog Gezonde Leefomgeving nabij Industrie aangeboden aan Staatssecretaris
.png)
Vlak voor de val van kabinet Schoof heeft OFL-voorzitter Johan van de Gronden de conclusies uit het rapport ‘Gezamenlijke ontwikkeling van een Nationale Dialoog Gezonde Leefomgeving nabij Industrie’ persoonlijk toegelicht aan de toenmalige Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat, Chris Jansen.
De gezamenlijke ontwikkelfase heeft geleid tot de volgende aanbevelingen, terug te lezen in het OFL-rapport:
- Stel op korte termijn een gezaghebbende, onafhankelijke en volwaardige Commissaris Gezonde Leefomgeving nabij Industrie aan, die de positie van omwonenden zichtbaar versterkt;
- Richt een nationaal actiegericht Beraad Gezonde Leefomgeving nabij Industrie in dat thematisch aansluit bij de Actieagenda Industrie en Omwonenden.
Deze voorstellen zijn gericht op het structureel versterken van de positie van omwonenden en het stimuleren van samenwerking rondom leefomgevingsvraagstukken.
Platform Spoorgoederenvervoer en Leefomgeving op werkbezoek
.png)
Op vrijdag 5 september vergaderde het Platform Spoorgoederenvervoer en Leefomgeving in Tilburg, gevolgd door een werkbezoek. De leden bezochten de Railport Brabant, Dorst en de Port of Moerdijk. Tijdens dit werkbezoek kregen de leden zowel verhalen als inzichten van partijen uit de sector. Daarnaast is er gesproken over de governance rondom overleggen over spoorgoederenvervoer en over de evaluatie van het Platform.
Reflectie en vaste pijlers besproken tijdens zevende vergadering binnenvaarttafel
.png)
Op donderdag 9 oktober 2025 was de laatste bijeenkomst van de Binnenvaarttafel in 2025 in Den Haag. Op de agenda stonden de vier vaste pijlers van de tafel: digitalisering, ketenoptimalisatie, toekomstbestendige vaarwegen en energietransitie. Daarnaast draaide de vergadering om reflectie en vooruitkijken omdat de afgesproken periode van de Binnenvaarttafel eind 2025 eindigt. Lees meer.
Voorzitter Noordzeeoverleg stuurt conclusies over afspraak zeebodembescherming aan kabinet
In het Noordzeeakkoord is afgesproken in artikel 4.38 om in 2030 15% van de Nederlandse Noordzee te sluiten voor bodemberoerende visserij. Het Noordzeeoverleg heeft conclusies getrokken over welk gebied in aanmerking kan komen voor de laatste 1.2%. Deze conclusie is getrokken met de grootst mogelijke meerderheid van partijen. Het pakket bestaat uit:
- 0,8% te sluiten gebied op de Doggersbank;
- 0,4% te sluiten gebied in het kader van de Natuurcompensatie Voordelta.
Met deze conclusie hebben binnen het Noordzeeoverleg de sectoren energie, scheepvaart, Rijksoverheid en de natuurorganisaties, ingestemd. Lees meer.
Nationaal Burgerberaad Klimaat
Het advies is bijna af! De aanbieding aan het kabinet en de Tweede Kamer zal op 1 december 2025 plaats vinden. Van januari tot september kwam het Nationaal Burgerberaad Klimaat zeven keer samen. 175 Nederlanders uit alle hoeken van het land, van 17 tot 87 jaar. Met verschillende achtergronden en uiteenlopende meningen over klimaatbeleid. Een afspiegeling van Nederland. Samen kregen zij één opdracht: werk aan oplossingen voor een van de grootste vraagstukken van onze tijd: klimaatverandering. De vraag: hoe kunnen we als Nederland eten, spullen gebruiken en reizen op een manier die beter is voor het klimaat? Het resultaat? Een advies waarin al hun ideeën samenkomen. Lees meer informatie op www.burgerberaadklimaat.nl.
Nationaal Klimaat Platform
De oefenrechtbank van het Nationaal Klimaat Platform en de Constitutie voor de Commons boog zich over een belangrijke vraag: mogen gemeenten lokale energiegemeenschappen voorrang geven bij het gebruik van gemeentegrond voor duurzame projecten? De uitspraak laat blijken dat dit niet vanzelfsprekend is, maar wel kan!
Het is geen automatisme dat energiegemeenschappen voorrang krijgen om gemeentegrond te gebruiken om een duurzaam energieproject te realiseren. Als ze samen met de gemeente goed hun voorbereidend huiswerk doen, is meer voorrang mogelijk. Werk aan de winkel dus voor gemeentes en lokale initiatieven. Dat is de strekking van een uitspraak van de oefenrechtbank die het NKP en de Constitutie voor de Commons onlangs hierover organiseerde. Het platform wil meer juridische duidelijkheid krijgen over de mate van voorrang die er mogelijk is voor energiegemeenschappen. Op veel plekken leeft nu het idee dat met nieuwe Energiewet in de hand energiegemeenschappen een voorkeurspositie hebben. Lees meer op www.nkp.nl.
Agenda
- 19 november: Top van Onderop
- 21 november: Platform Spoorgoederenvervoer en Leefomgeving
- 01 december: Uitreiking advies Nationaal Burgerberaad Klimaat
- 17 december: Noordzeeoverleg
Lees meer over de komende activiteiten op de OFL-kalender.