Dit ontwerpteam werkt aan een participatieplan voor de eindberging van radioactief afval, onder leiding van OFL-voorzitter Johan van de Gronden en ondersteund door OFL-secretarissen.
In Zeeland was de eerste bestemming Heinkenszand waar we met de gemeente Borsele in gesprek gingen over de Borselse Voorwaarden. Een groep gelote inwoners, de Borselse Voorwaarden Groep, heeft in 2023 voorwaarden opgesteld die inzet zijn van gesprekken als het Rijk een nieuw groot energieproject – zoals een nieuwe kerncentrale – wil starten in de gemeente. In de voorwaarden wordt bijvoorbeeld ingegaan op de bouwoverlast van zo’n project en wat de gemeenschappen ervoor terug zouden willen krijgen als een dergelijk project bij hen in de buurt komt.
De tweede bestemming was COVRA. In Nieuwdorp slaat COVRA radioactief afval bovengronds op voor een periode van ten minste honderd jaar. De organisatie doet onderzoek naar een eindberging waarin het afval kan worden opgeslagen dat na deze periode nog radioactief is. We hebben een gesprek gevoerd over het veilig opslaan van radioactief afval op de lange termijn en de rol van COVRA. Hierbij kwam ook het belang van sociaalmaatschappelijke factoren duidelijk naar voren. Na de presentatie volgde een rondleiding in de indrukwekkende opslag waar ook plek is voor het bewaren van kunst.
In Mol, België bracht het team een bezoek aan HADES, het oudste ondergrondse onderzoekslaboratorium in Europa, dat is gebouwd om de mogelijkheid van geologische berging in klei te onderzoeken. Na een uitleg over de bouw en functie van het laboratorium daalden we af naar 225 meter onder de grond om zelf te ervaren hoe de gangen in de klei zijn geboord en te zien welke onderzoeken er worden uitgevoerd.
In de middag stond een bezoek aan Tabloo in buurgemeente Dessel op het programma. Tabloo is een bezoekers- en informatiecentrum over radioactiviteit en (de berging van) radioactief afval. Naast het centrum wordt momenteel gebouwd aan de bovengrondse berging van laag- en middelradioactief kortlevend afval. Het team bezocht de leerzame interactieve expositie. De dag werd afgesloten met een levendig gesprek met overheidsorganisatie Niras en bewonersorganisaties MONA en STORA die al ruim 25 jaar betrokken zijn bij de participatie rond de berging van laag- en middelradioactief kortlevend afval.
De opgedane lessen voeden het vervolggesprek met de bredere deskundigengroep en vormen zo waardevolle input voor de uitwerking van het participatieplan. Dit plan wordt aan het einde van dit jaar door de OFL-voorzitter aan de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat aangeboden.