In deze rubriek vertellen de OFL-voorzitters over het voorzitterschap en wat dat voor hen inhoudt. Lees de verhalen van de andere OFL-voorzitters op de overzichtspagina.
Welk accent legt u in uw OFL-voorzitterschap?
Ik leg in het OFL de nadruk op het maatschappelijk initiatief, de gemeenschapseconomie. Het gaat daarbij niet om individueel burgerschap, maar om de maatschappelijke rechtspersonen, stichtingen, verenigingen en coöperaties, die lange termijn continuïteit bieden en brede welvaart en weerbaarheid borgen. De overheid heeft het bestaan ervan lang genegeerd en zich primair op Publiek-Private Samenwerking gericht. De energie-transitie heeft laten zien dat de doelstellingen alleen haalbaar zijn als de maatschappelijke route een structureel onderdeel van de oplossing is. Het versterken van de Publiek-Civiele Samenwerking zie ik als mijn missie.
Daarnaast zal ik altijd de rol van technologie expliciet maken. Ook in het fysieke domein wordt veel opgehangen aan data, berekeningen en dasboards. Maar technologie is niet neutraal en levert afhankelijkheden op. Aan welke data wordt waarde gehecht en wie bepaalt dat? Hoe geven we zeggenschap en eigenaarschap vorm.
Een laatste aandachtspunt van mij is de ontwerpende aanpak. Beleidsprocessen worden al snel abstract en theoretisch. Niet iedereen heeft daar het zitvlees voor. Met ontwerpmethodieken kun je een diversiteit van mensen in het gesprek betrekken en ook tot concrete prototypes komen. Met de opkomst van de Key Enabling Methodologies komt steeds meer kennis hierover beschikbaar.
Wat is de belangrijkste les uit uw eerdere loopbaan voor uw OFL-voorzitterschap?
Om goed met elkaar in gesprek te kunnen gaan is het belangrijk om te begrijpen wat de voor-onderstellingen van de ander zijn. Ook in het OFL is dat nodig. Het is niet alleen belangrijk wat voor een belangen er in het spel zijn, maar ook wat voor een mens- en wereldbeeld de ander heeft? Welke economische modellen en waarden worden aangehangen. Zorg dat je elkaar begrijpt, zodat je op een dieper niveau verbinding kunt maken.
Wat is uw grootste uitdaging in het OFL?
Er is geen enkel vraagstuk dat geïsoleerd kan worden behandeld. De opgaven zijn transdisciplinair, maar onze instituties zijn disciplinair. Het doet er toe verbindingen te leggen tussen de verschillende vraagstukken die we in het OFL tegenkomen en zo dat wat aan de overlegtafels gebeurt bij elkaar brengen. Strategische autonomie, technologie en AI hebben ook effect op de fysieke leefomgeving. De uitdaging is om die verbindingen telkens weer te zien, te benoemen en er iets mee te doen. Gerichte inzet van methodieken voor overleg en samenwerking is daarbij cruciaal.
Wat is volgens u de belangrijkste meerwaarde van het OFL?
Het OFL brengt zowel de Haagse politiek als het bedrijfsleven en maatschappelijke actoren een bijeen. Dat heeft meer potentie dan op het eerste gezicht van de buitenkant te zien is. Je kunt daarmee tot publiek-civiel-private arrangementen komen. Dat is de echte meerwaarde van het OFL: in te zetten op nieuwe samenwerkingen én vooral daarna concrete vervolgstappen. Alleen praten en papier is niet genoeg.
Verkort CV Marleen Stikker
- Medeoprichter en ‘burgemeester’ van De Digitale stad;
- Medeprichter, directeur en bestuurder van Waag Futurelab;
- Raadslid Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie (AWTI);
- Professor of Practice Hogeschool van Amsterdam.